Śreniawitów 3/55, 03-188 Warszawa

Metamodel

Opisując drogę przez las w wiosenne popołudnie, część z nas będzie miała przed oczami las liściasty, część iglasty, a jeszcze inni mieszany. Pora popołudniowa może oznaczać zarówno godzinę 13:00 jak i 16:23. Wiosenne popołudnie sugeruję, że akcja rozgrywa się w marcu, kwietniu, maju bądź czerwcu. Czy nasza wersja wydarzeń będzie identyczna z wersją autora? Jeżeli nie dopytamy go o szczegóły, prawdopodobnie będą one się od siebie różniły. Widząc rozbieżności w przekazie informacji i destrukcyjny wpływ uogólnień, Richard Bandler i John Grinder stworzyli Metamodel. Żeby zrozumieć czym jest Metamodel warto przytoczyć główne założenie NLP.

Metamodel NLP


„Mapa to nie terytorium”


Tworząc samochodową mapę Polski jej twórcy musieli zrezygnować z dokładnego odwzorowania wszystkich rzeczywistych szczegółów na rzecz funkcjonalności. Żeby ją zmieścić w samochodowym schowku trzeba ją „zmniejszyć” – zawrzeć w niej mniej informacji.

Na takiej samej zasadzie każdy z nas tworzy swoją mapę umysłu. Każdego dnia nasz umysł otrzymuję niezliczoną ilość informacji. Nie jesteśmy w stanie świadomie przetwarzać ich wszystkich, dlatego są one albo pominięte albo zniekształcone albo uogólnione.

Metamodel NLP

Metamodel to metoda formułowania pytań


przenoszących nas od mało precyzyjnych sformułowań do konkretnych informacji ukrytych pod tymi sformułowaniami. Podstawowym założeniem Metamodelu jest twierdzenie, że:

Każdy tworzy swój własny model świata i nie możemy zakładać, że wiemy, co twórca modelu ma na myśli.

  • Metamodel daje możliwość zrozumienia przekazu i zbierania konkretnych informacji.
  • Rozjaśnia znaczenie.
  • Dzięki powtarzalności pytania „Co konkretnie to znaczy?”, Co konkretnie masz na myśli?” dokopujemy się do zakamuflowanego znaczenia wypowiedzi.
  • Dostarcza nowych możliwości.


Nieprecyzyjne wyrażanie myśli, może generować negatywne przekonania. Podważenie nieprecyzyjnej struktury, daję możliwość zwalczenia ograniczeń. Jak już wiemy tworząc swój model świata posługujemy się pominięciami, zniekształceniami i uogólnieniami.

Usunięcia (Pominięcia)


Jak sama nazwa wskazuję w takich zdaniach została pominięta część informacji.

Wyróżniamy następujące rodzaje pominięć:


USUNIĘCIA PROSTE – Jakaś informacja zostaję usunięta ze stwierdzenia.

  • Jestem zadowolony

Z jakiego konkretnie powodu jesteś zadowolony? Co konkretnie sprawia, że jesteś zadowolony? Skąd wiesz, że jesteś zadowolony?


USUNIĘCIA PORÓWNAWCZE – W zdaniu znajduję się porównanie. Nie wiadomo „kto” lub „co” zostało porównane.

  • Zrobił to dwa razy szybciej

Od kogo konkretnie zrobił to dwa razy szybciej? Co zrobił dwa razy szybciej?


NIEOKREŚLONY WSKAŹNIK ODNIESIENIA (osoby lub rzeczy nie są określone).

  • Oni wywierają na mnie presję.

Kto konkretnie wywiera na Ciebie presję? Jak konkretnie to robią?


NIEOKREŚLONY CZASOWNIK (szczegóły działań lub relacji z innymi ludźmi nie są zdefiniowane).

  • Dzieci na moim podwórku hałasują.

W jaki sposób hałasują? Co konkretnie robią?


NOMINALIZACJE proces lub działanie (czasownik), jest przedstawiony jako wyraz opisujący zdarzenie lub przedmiot (rzeczownik).

  • Mój związek jest w tarapatach


Rzeczownik „związek” utworzony od czasownika „wiązać się”

Co w Twoim sposobie budowania relacji sprawia kłopoty? Po czym poznajesz, że przez swój sposób budowania relacji czujesz, że jesteś w tarapatach?

Zniekształcenia:

PRZYCZYNA I SKUTEK (związek między jednym bodźcem/zachowaniem, a drugim. A wywołuję B).

  • Gdy unosi brwi, boję się.

Jak konkretnie jedno wywołuję drugie? W jaki sposób unoszenie brwi wpływa na Twoje samopoczucie/wytwarza lęk?


ZŁOŻONA RÓWNOWAŻNOŚĆ (dwa różne doświadczenia są sobie równoważne, są tożsame ze sobą).

  • Ona poświęca się swojej pasji, więc jest szczęśliwa.

Skąd wiesz ,że poświęcenie się pasji, oznacza szczęście? Jeśli poświęcałbyś się swojej pasji, to czy na pewno byłbyś szczęśliwy?

CZYTANIE W MYŚLACH (założenie, że wiemy, co myślą/odczuwają inni).

  • Kasia jest zawiedziona moim zachowaniem

Skąd o tym wiesz?

UKRYTY PERFORMATYW (twierdzenie odnoszące się do „całego świata”, brak osoby twierdzącej).

  • Małe dzieci nie powinny rozmawiać z obcymi

Kto tak twierdzi? Skąd wiesz, że małe dzieci nie powinny rozmawiać z obcymi?

 PRESUPOZYCJA – Założenie lub założenia, ukryte w wypowiedzi.

Bardziej odpowiadającym Ci terminem na kolejne spotkanie jest ten tydzień czy następny?

Było już jakieś spotkanie. Oba terminy są odpowiednie, jeden bardziej. Skąd wiesz, że odpowiada mi jakikolwiek z nich?

Generalizacje (Uogólnienia):

KWANTYFIKATOR OGÓLNY (szerokie uogólnienia: zawsze, wszędzie, nigdy itd. Sprawiają, że autor w swoich doświadczeniach nie ma żadnych wyjątków).

Wszyscy uważają, że jestem głupi.

Można wyolbrzymić:

Chciałbym być tak popularny by poznać wszystkich ludzi na Świecie.

albo zapytać:

Wszyscy tzn. ci których nigdy nie poznałeś też tak uważają?

MODALNE OPERATORY KONIECZNOŚCI LUB PRAWDOPODOBIEŃSTWA (Coś musi lub powinno się zdarzyć np. musi, nie może, powinno, nie powinno):

Muszę iść do szkoły

Co by się stało gdybyś nie musiał? Kto Ci każe?
MODALNE OPERATORY MOŻLIWOŚCI (mogę nie mogę, możliwe, niemożliwe,będzie, nie będzie.

Nie mogę sobie tego wyobrazić.

Co by się stało gdybyś mógł? Kto Ci zabrania?

Metamodel służy do uzyskania jak największej ilości dokładnych informacji. Pytania które zadajesz mają na celu wzbogacić „mapę” Twojego rozmówcy i pomóc mu ruszyć do przodu. Pamiętaj jednak, że zbyt częste stosowanie Metamodelu może spowodować niechęć do dalszych rozmów z Tobą. Ty też nie chciałbyś być przesłuchiwany, prawda?